Een standaardset bevat zeven dobbelstenen: d4, d6, d8, d10, d12, d20 en een tweede d10 voor de tientallen. De d20 bepaalt worpen en aanvallen, de kleinere dobbelstenen bepalen schade, trefferpunten en willekeurige tabellen. Een d100 gooi je met twee d10: de ene toont de tientallen, de andere de eenheden.
De dobbelsteenvormen in een oogopslag
Voor een avond rollenspel heb je verrassend weinig dobbelstenen nodig. De klassieke set bestaat uit zeven dobbelstenen: d4, d6, d8, d10, d12, d20 en een tweede d10 voor de tientallen. De d staat voor dobbelsteen, het getal erachter verraadt het aantal zijden.
Elke vorm heeft zijn eigen taak. De d20 bepaalt of een handeling slaagt. De overige dobbelstenen leveren schade, trefferpunten, willekeurige uitkomsten en karakterwaarden. Wie deze rollen kent, pakt aan tafel sneller de juiste dobbelsteen en hoeft minder op te zoeken.
Als je bepaalde vormen mist of sommige dobbelstenen vaker nodig hebt, kun je gericht losse dobbelstenen bijkopen. Dat is vooral handig voor tovenaars die tegelijk veel dobbelstenen gooien.

d20: de dobbelsteen voor worpen en aanvallen
De d20 is het icoon van het hobby. In fantasyrollenspellen gooi je hem voor aanvallen, reddingsworpen en vaardigheidsworpen. Je telt je bonus op, vergelijkt het resultaat met een doelwaarde, en dan weet je meteen of de actie is gelukt. Ook in andere systemen speelt de d20 een centrale rol: voor talentworpen gooi je meerdere d20’s en vergelijk je ze met de eigenschapswaarden van je personage.
Omdat de d20 zo vaak rolt, loont het om bij deze dobbelsteen extra op gevoel en leesbaarheid te letten. Goed leesbare cijfers, scherpe randen en een prettig gewicht maken aan tafel echt verschil. Veel spelgroepen hebben daarom een favoriete d20 die ze in kritieke momenten tevoorschijn halen.
Een voorbeeld van een opvallende d20 is de D20 monsterooog met een diameter van 22mm. Binnenin zit het alziende oogmonster, verkrijgbaar in groen, paars en bruin. Dergelijke motiefdobbelstenen vind je bij de speciale dobbelstenen, die goed geschikt zijn als geluksbrenger of cadeau.
Kritieke treffers en missers
Veel systemen belonen het hoogste getal extra en straffen het laagste. Hoe dat precies geregeld is, staat in het betreffende regelboek. Spreek voor het spel kort af welke huisregels bij jullie gelden, zodat er aan tafel geen discussies ontstaan.
d4 en d6: de kleine dobbelstenen voor schade en waarden
De twee kleinste vormen zijn snel uitgelegd, maar je komt ze voortdurend tegen.
d4: de piramide
De d4 is een tetraëder, dus een piramide met vier vlakken. Hij rolt nauwelijks, daarom lees je het resultaat meestal af aan de bovenste punt of aan de onderrand. Typisch wordt hij gebruikt voor kleine schade, zoals bij dolken, of voor zwakke genezing. Stap er niet per ongeluk op: de punten zijn vervelend, daarom leggen veel spelers hem in een dobbelbakje.
d6: de klassieke speldobbelsteen
De d6 ken je uit bordspellen. In het rollenspel staat hij voor schade, willekeurige tabellen en het aanmaken van personages. Sommige systemen laten je meerdere d6 gooien en de uitkomsten optellen, andere gebruiken ze als pool. Vooral bij vuurballen of vergelijkbare effecten liggen er snel veel d6’s op tafel, daarom loont het om een grotere voorraad aan te leggen.
d8, d10 en d12: de middelste dobbelstenen
Deze drie vormen dekken het bereik tussen kleine en grote schade en zijn vaak gekoppeld aan bepaalde wapens of klassen.
d8: de betrouwbare allrounder
De d8 heeft acht driehoekige vlakken. Hij staat vaak voor middelzware wapens zoals langzwaarden, of voor trefferpunten van veel klassen. Omdat hij in een campagne zo vaak nodig is, is hij na de d20 meestal de dobbelsteen die het vaakst gegooid wordt.
d10: voor schade en percentageworpen
De d10 heeft tien vlakken en toont vaak een nul in plaats van een tien. Hij wordt gebruikt voor zwaardere wapens, willekeurige uitkomsten, en in een paar voor de d100. Bij sommige systemen is hij zelfs de centrale dobbelsteen waarmee successen worden geteld.
d12: de grote schadedobbelsteen
De d12 heeft twaalf vijfhoekige vlakken en ligt prettig in de hand. Je hebt hem nodig voor zware wapens zoals grote bijlen en voor enkele klassenkenmerken. Hij komt minder vaak voor dan de andere vormen, maar is op het juiste moment een echte uitschieter, omdat hij hoge waarden mogelijk maakt.
d100 met twee d10: zo werkt de percentageworp
Een eigen dobbelsteen voor waarden van één tot honderd bestaat weliswaar, maar in de praktijk vervangen de meeste spelers die door twee d10. Eén van de twee dobbelstenen toont de tientallen, de andere de eenheden. De nul op de tientallendobbelsteen staat dan voor nul tientallen; bij twee nullen wordt meestal honderd geteld. Controleer in het regelboek van je systeem hoe dit precies wordt toegepast.
Om niet in de war te raken zijn de tientallendobbelstenen vaak voorzien van getallen als tien, twintig, dertig. Als alternatief pak je twee dobbelstenen in verschillende kleuren en leg je vooraf vast welke de tientallen levert. Gooi beide tegelijk of na elkaar, afhankelijk van wat jouw groep prettig vindt.
De percentageworp is geschikt voor willekeurige tabellen, buitlijsten, wilde magie, roddels in de herberg en systemen die slagingskansen in procenten aangeven. Daarom bevat een volledige set naast de gewone d10 ook de tientallen-d10.
Welke dobbelstenen passen bij jou? Materiaal en sets
Voor een begin is een complete set vooral handig. De Basic-serie als pen-en-papier-dobbelsteenset bevat per stuk een D4, D6, D8, D10, D10.0, D12 en D20 van kunststof. Hij is bedoeld als startset of klein cadeau en verkrijgbaar in veel kleuren, bijvoorbeeld blauw, zwart/rood, paars/wit of groen/blauw.
Bij het materiaal beslist vooral je smaak. Dobbelstenen van kunststof zijn een goede keuze als je veel gooit en het liever stil houdt. Ze klikken op houten tafels minder en zijn makkelijk in verschillende kleuren te verzamelen.
Wie liever iets met gewicht in de hand heeft, kijkt naar dobbelstenen van metaal. Ze voelen hoogwaardig aan, maar zijn luidruchtiger. Leg daarom een dobbelmat of dienblad eronder, zodat tafel en buren worden ontzien.
Tips voor de keuze
- Let op goed leesbare cijfers, vooral bij d12 en d20.
- Neem een set voor jezelf en een als reserve voor medespelers.
- Kies kleuren die zich op je speeltafel duidelijk afsteken.
- Controleer of de tientallen-d10 duidelijk te onderscheiden is van de gewone d10.
Veelgestelde vragen
Welke dobbelstenen heb ik nodig voor een fantasyrollenspel?
Je hebt minstens één set nodig met d4, d6, d8, d10, d12 en d20. Voor percentageworpen komt er een tweede d10 bij. Een complete set dekt daarmee vrijwel alle gangbare systemen.
Waarvoor dient de d20?
De d20 bepaalt in het rollenspel of een actie slaagt. Je gooit hem voor aanvallen, reddingsworpen en vaardigheidsworpen, en vergelijkt het resultaat met een doelwaarde.
Hoe gooi ik een d100?
Je gooit twee d10. De ene telt als tientallen, de andere als eenheden. Twee nullen gelden meestal als honderd, maar controleer de regels van je systeem.
Heb ik meerdere sets dobbelstenen nodig?
Dat is niet nodig, maar wel handig. Bij effecten met veel d6 of d8 bespaart een tweede set tijd, en medespelers kunnen dobbelstenen lenen zonder dat het spel stilvalt.
Welk materiaal is beter?
Dat hangt van je smaak af. Kunststof is stiller en lichter, metaal oogt hoogwaardiger en ligt zwaarder in de hand. Beide werken betrouwbaar aan tafel.
Gerelateerde producten
-

100-delige D6-dobbelstenenset (10 kleuren, 16 mm)
-

36x Classic Mini D6 – veel kleuren – in doos (12 mm)
Prijsklasse: € 43,99 tot € 53,99 🛒 Dit product heeft meerdere variaties. Deze optie kan gekozen worden op de productpagina -

Alchemist’s Shroomcaps
